ls -lSrh
اگر فایل سیستمی را با خطای bussy دیدید و احتیاج داشتید بدانید کدام فایل ها در حال استفاده هستند از دستور زیر استفاده کنید
در این مثال از فلاپی استفاده شده است
lsof | grep "/mnt/floppy"
برای دانستن مقدار فضای خالی رام از دستور free استفاده نمایید.
برای پاک کردن یک فایل به صورت امن از روی سیستم به نحوی که به هیچ وجه قابل بازیابی نباشد، از دستور زیر استفاده نمایید.
shred -n 100 -z -u filename
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
دوشنبه 14 خرداد ماه سال 1386
لینوکس برای نگه داری از حسابهای کاربری از ۳ فایل استفاده می کند
etc/passwd
در این فایل فهرستی از کاربرای محلی سیستم و اطلاعات مربوط به هر کدام نگهداری می شود
اطلاعات حساب کاربری من در این فایل بصورت زیر است
mostafa:x:500:500:Mostafa Sedaghat:/home/mostafa:/bin/bash
علامت : جدا کننده اطلاعات می باشد بنابراین جمله بالا به هشت قسمت تقسیم شده است
نام کاربری من مصطفی بوده و x می گوید که این حساب کاربری دارای رمز عبور رمزنگاری شده می باشد دو عدد هم نشان دهنده شماره شناسایی کاربری و گروه کاربری می باشد(اولی حساب کاربری و دومی حساب گروه می باشد )قسمتهای دیگر در مورد نام کاربر و دایرکتوری خانگی و پوسته خط فرمان را معرفی می کند.
etc/shadow
کلمات عبور به همراه اطلاعاتی مانند اخرین زمان تعویض رمز عبور و مدت زمان اعتبار رمز عبور نگهداری می شود لینوکس از الگوریتم های پیچیده ای برای رمزنگاری استفاده میکند بنابراین در این فایل این اطلاعات بصورت رمز نگاری شده هستند.
یکی از مهمترین فایلهای اینوکس است که اگر به خوبی محافظت نشود امکان دسترسی به هر شخصی فراهم خواهد شد.
خط حساب کاربری من در این فایل به صورت زیر است
:::mostafa:$1$TAni90jY$e1gPU55NV3CmURb0d8E1k/:13649:-1:99999:-1
پس از نام کاربری رمز عبور رمز نگاری شده امده است عدد ۱۳۶۴۹ نمایان کننده تاریخ تولید کلمه عبور است این تاریخ تعدادروزهای پس از تاریخ مبنا است
عدد -۱ نمایش دهنده تاریخ تعویض کلمه عبور است که با این عدد یعنی تعویض نیاز نیست(۱-)
۹۹۹۹۹ تاریخ حتمی تعویض کلمه عبور است بر اساس این تاریخ ۲۷۴ سال بعد نیاز به تعویض رمز عبور است عدد بعدی نمایش دهنده تعداد اخطار ها برای تعویض رمز عبور است که با وجود ۱- هیچ پیغامی نمایش داده نمی شود(مبنای این تاریخ نیز روز می باشد)
در این فایل اطلاعات دیگری نظیر اطلاعات ftp ,ssh,ldap نگهداری می شود.
etc/group
برای نگهداری اطلاعات گروه های کاربری سیستم کاربرد دارد.
********************************************************************
etc/passwd
در این فایل فهرستی از کاربرای محلی سیستم و اطلاعات مربوط به هر کدام نگهداری می شود
اطلاعات حساب کاربری من در این فایل بصورت زیر است
mostafa:x:500:500:Mostafa Sedaghat:/home/mostafa:/bin/bash
علامت : جدا کننده اطلاعات می باشد بنابراین جمله بالا به هشت قسمت تقسیم شده است
نام کاربری من مصطفی بوده و x می گوید که این حساب کاربری دارای رمز عبور رمزنگاری شده می باشد دو عدد هم نشان دهنده شماره شناسایی کاربری و گروه کاربری می باشد(اولی حساب کاربری و دومی حساب گروه می باشد )قسمتهای دیگر در مورد نام کاربر و دایرکتوری خانگی و پوسته خط فرمان را معرفی می کند.
etc/shadow
کلمات عبور به همراه اطلاعاتی مانند اخرین زمان تعویض رمز عبور و مدت زمان اعتبار رمز عبور نگهداری می شود لینوکس از الگوریتم های پیچیده ای برای رمزنگاری استفاده میکند بنابراین در این فایل این اطلاعات بصورت رمز نگاری شده هستند.
یکی از مهمترین فایلهای اینوکس است که اگر به خوبی محافظت نشود امکان دسترسی به هر شخصی فراهم خواهد شد.
خط حساب کاربری من در این فایل به صورت زیر است
:::mostafa:$1$TAni90jY$e1gPU55NV3CmURb0d8E1k/:13649:-1:99999:-1
پس از نام کاربری رمز عبور رمز نگاری شده امده است عدد ۱۳۶۴۹ نمایان کننده تاریخ تولید کلمه عبور است این تاریخ تعدادروزهای پس از تاریخ مبنا است
عدد -۱ نمایش دهنده تاریخ تعویض کلمه عبور است که با این عدد یعنی تعویض نیاز نیست(۱-)
۹۹۹۹۹ تاریخ حتمی تعویض کلمه عبور است بر اساس این تاریخ ۲۷۴ سال بعد نیاز به تعویض رمز عبور است عدد بعدی نمایش دهنده تعداد اخطار ها برای تعویض رمز عبور است که با وجود ۱- هیچ پیغامی نمایش داده نمی شود(مبنای این تاریخ نیز روز می باشد)
در این فایل اطلاعات دیگری نظیر اطلاعات ftp ,ssh,ldap نگهداری می شود.
etc/group
برای نگهداری اطلاعات گروه های کاربری سیستم کاربرد دارد.
********************************************************************
برای بررسی فایلها در محیط ترمینال از چند دستور مختلف می توان استفاده کرد
cat , more , less , head , tail
2 دستور less , more باعث نمایش صفحه به صفحه اطلاعات داخل فایل می گردند در صورتی که دستور cat تمام فایل را یکجا نمایش می دهد
2 فرمان head , tail اولین و اخرین خطوط یک فایل را نمایش می دهند
مثال
more /etc/fstab
محتویات فایل fstab را به صورت صفحه به صفحه نمایش می دهد
cat /etc/fstab
محتویات فایل را به صورت یکجا نمایش می دهد
نکته :
گزینه n- در فرمان cat باعث می شود شماره خطوط در ابتدای هر خط از محتویات فایل نمایش داده شود.
در ضمن بعد از به کاربردن دستور more با فشردن کلید q می توانید صفحه نمایش اطلاعات فایل را ببندید.
فرمان less باعث نمایش خط به خط محتویات فایل می گردد. شما می توانید با کلیهای جهت نما و همچنین کلید space یا pageup , pagedown بین خطوط حرکت نمایید.
گزینه n- در فرمان head نشان دهنده تعداد خطوط نمایشی ابتدای فایل می باشد
مانند
head -5 /etc/fstab
باعث نمایش 5 خط اول فایل می گردد.
cat , more , less , head , tail
2 دستور less , more باعث نمایش صفحه به صفحه اطلاعات داخل فایل می گردند در صورتی که دستور cat تمام فایل را یکجا نمایش می دهد
2 فرمان head , tail اولین و اخرین خطوط یک فایل را نمایش می دهند
مثال
more /etc/fstab
محتویات فایل fstab را به صورت صفحه به صفحه نمایش می دهد
cat /etc/fstab
محتویات فایل را به صورت یکجا نمایش می دهد
نکته :
گزینه n- در فرمان cat باعث می شود شماره خطوط در ابتدای هر خط از محتویات فایل نمایش داده شود.
در ضمن بعد از به کاربردن دستور more با فشردن کلید q می توانید صفحه نمایش اطلاعات فایل را ببندید.
فرمان less باعث نمایش خط به خط محتویات فایل می گردد. شما می توانید با کلیهای جهت نما و همچنین کلید space یا pageup , pagedown بین خطوط حرکت نمایید.
گزینه n- در فرمان head نشان دهنده تعداد خطوط نمایشی ابتدای فایل می باشد
مانند
head -5 /etc/fstab
باعث نمایش 5 خط اول فایل می گردد.
********************************************************************
دوستان برای تعریف یک کاربر جدید ابتدا باید با دستور sudo -i امتیازات کاربر ریشه رو به دست بیارید
بعد با دستور useradd می توانید یک کاربر جدید ایجاد کنید
مانند دستور زیر
useradd mostafa
گزینه های دستور useradd
دایرکتوری خانه (home( کاربر جدید تعیین می کند d dir-
پیش فرض تمامی تنظیمات را مشخص می کند D-
تاریخ انقضا حساب کاربری را مشخص می کند e mm/dd/yy-
بعد از انقضا رمز عبور تعداد روزهای معتبر بودن حساب کاربری را مشخص می کند f days-
یک گروه ایجاد می کند g group-
شناسه کاربر را ایجاد می نماید u userid-
پوسته پیش فرض کاربر را تعیین می نماید. s shell-
برای تعیین پسورد برای یک کاربر از دستور passwd استفاده می کنیم.
مانند
passwd mostafa
همچنین این دستور برای تغییر رمز عبور نیز کاربرد دارد.
برای حذف یک کاربر نیز از دستور userdel به همراه گزینه r- استفاده می کنیم.
مانند
userdel -r mostafa
********************************************************************
بعد با دستور useradd می توانید یک کاربر جدید ایجاد کنید
مانند دستور زیر
useradd mostafa
گزینه های دستور useradd
دایرکتوری خانه (home( کاربر جدید تعیین می کند d dir-
پیش فرض تمامی تنظیمات را مشخص می کند D-
تاریخ انقضا حساب کاربری را مشخص می کند e mm/dd/yy-
بعد از انقضا رمز عبور تعداد روزهای معتبر بودن حساب کاربری را مشخص می کند f days-
یک گروه ایجاد می کند g group-
شناسه کاربر را ایجاد می نماید u userid-
پوسته پیش فرض کاربر را تعیین می نماید. s shell-
برای تعیین پسورد برای یک کاربر از دستور passwd استفاده می کنیم.
مانند
passwd mostafa
همچنین این دستور برای تغییر رمز عبور نیز کاربرد دارد.
برای حذف یک کاربر نیز از دستور userdel به همراه گزینه r- استفاده می کنیم.
مانند
userdel -r mostafa
********************************************************************
برای خروج از لینوکس در پوسته های بورن و کورن و باش از دستور exit یا ctrl+d استفاده می نماییم
در پوسته c از دستور logout استفاده می کنی
در پوسته c از دستور logout استفاده می کنی
********************************************************************
در محیط ترمینال با تایپ جمله man و بعد نام یک دستور راهنمای کامل آن دستور نمایش داده می شود به عنئان مثال با تایپ
man who
تمام راهنمای دستور who نمایش داده می شود از جمله اسم دستور و جمله کوتاهی درباره کاربرد ان و
گزینه های دستور
با تایپ جمله man man راهنمای دستور man نمایش داده می شود
برای خروج از برنامه man کلمه q را وارد کنید
نکته:
1-با استفاده از فرمان clear شما میتوانید صفحه نمایش خود را پاک کنید.
همانند دستور cls در داس ویندوز می باشد.
2-شما می توانید در سطر فرمان از چند دستور همزمان استفاده کنید و بین دستورات از نقطه ویرگول (;) استفاده کنید مانند دستور
date ;who am i
با اجرای این دستور ابتدا در سطر اول زمان و در سطرهای بعد کاربران لینوکس نمایش داده می شود.
man who
تمام راهنمای دستور who نمایش داده می شود از جمله اسم دستور و جمله کوتاهی درباره کاربرد ان و
گزینه های دستور
با تایپ جمله man man راهنمای دستور man نمایش داده می شود
برای خروج از برنامه man کلمه q را وارد کنید
نکته:
1-با استفاده از فرمان clear شما میتوانید صفحه نمایش خود را پاک کنید.
همانند دستور cls در داس ویندوز می باشد.
2-شما می توانید در سطر فرمان از چند دستور همزمان استفاده کنید و بین دستورات از نقطه ویرگول (;) استفاده کنید مانند دستور
date ;who am i
با اجرای این دستور ابتدا در سطر اول زمان و در سطرهای بعد کاربران لینوکس نمایش داده می شود.
********************************************************************
پوسته یک برنامه است که دستورات وارد شده از صفحه کلید را تفسیر می کند
انواع پوسته ها
Bourne
korn
پوسته C مخصوص برنامه نویسان زبان C
Bash ترکیبی از خصوصیات پوسته Korn , Bourne
Bash = Bourne Again Shell
tcsh پوسته مجانی استخراج شده از پوسته C
Zsh پوسته دیگری استخراج شده از پوسته کورن
برای اینکه بفهمیم از چه نوع پوسته ای استفاده می کنیم دستور زیر را در خط فرمان اجرا می کینم
echo $ SHELL
مثلا اگر از پوسته bash استفاده می کنید خروجی زیر مشاهده خواهد شد
bin/ bash/
انواع پوسته ها
Bourne
korn
پوسته C مخصوص برنامه نویسان زبان C
Bash ترکیبی از خصوصیات پوسته Korn , Bourne
Bash = Bourne Again Shell
tcsh پوسته مجانی استخراج شده از پوسته C
Zsh پوسته دیگری استخراج شده از پوسته کورن
برای اینکه بفهمیم از چه نوع پوسته ای استفاده می کنیم دستور زیر را در خط فرمان اجرا می کینم
echo $ SHELL
مثلا اگر از پوسته bash استفاده می کنید خروجی زیر مشاهده خواهد شد
bin/ bash/
********************************************************************

